Mạt chược kiểu Nhật (Riichi) nhìn thì rối, nhưng luật thực chất chỉ gói gọn trong một câu: gom 14 quân thành 4 bộ + 1 đôi trước người khác. Hướng dẫn này đưa bạn từ ván đầu tiên tới lúc biết tự tính điểm — cùng theo dõi với bọn mình nha😊
Số người 4 ngườiThời lượng 30 phútĐộ khó Trung bìnhĐọc trong ~14 phút
1
Phần 1
Ván đầu tiên
Đủ để ngồi vào bàn và chơi ngay tối nay.
01
Mục tiêu: 4 bộ + 1 đôi
Riichi chơi với bộ 136 quân. Mỗi người giữ 13 quân trên tay, lần lượt rút và bỏ một quân. Mục tiêu là gom đủ một bàn tay hoàn chỉnh gồm bốn bộ ba quân và một đôi (cặp) — tổng cộng 14 quân khi quân thắng được thêm vào.
Bộ ba (×4) + Đôi (×1)
二萬三萬四萬
Bộ ba (×4)Đôi (×1)
4 bộ ba + 1 đôi = 14 quân. Đây là dạng phổ biến nhất của một bàn thắng.
Một "bộ ba" là ba quân giống hệt nhau (khắc — vd 5p 5p 5p) hoặc ba quân liên tiếp cùng chất (thông — vd 3s 4s 5s). "Đôi" là hai quân giống nhau làm đầu (mắt).
Nhưng gom đủ hình thôi chưa đủ: bàn tay còn phải có ít nhất — một "lý do thắng" hợp lệ (sẽ nói ở Phần 2). Không có yaku thì không được ù.
02
Bộ bài & quân bài
Có 34 loại quân, mỗi loại 4 quân, tổng 136 quân. Gồm 3 chất số (mỗi chất 1–9) và 7 quân chữ (gió & rồng). Bấm vào quân bất kỳ để xem tên nha.
Bấm để lật
VạnMan · Quân có chữ 萬 và số đếm.9 × 4
Vòng (Bính)Pin · Quân vẽ các vòng tròn, đếm số vòng.9 × 4
Trúc (Sách)Sou · Quân 1·5·7·9 có thanh đỏ — quan trọng cho yaku.9 × 4
Các quân "số 1" và "số 9" gọi là quân cửa khẩu (terminal). Các quân rồng và gió gọi là quân vinh dự (honor). Hai nhóm này quan trọng khi tính yaku ở Phần 2.
03
Bày bàn & chia bài
Dùng nút điều khiển để xem từng bước. Đây là quy trình chuẩn cho một ván 4 người.
N · 北E · 東S · 南W · 西
Bước 1 · 1/6
Xáo & xây tường
Úp toàn bộ 136 quân và xáo đều. Mỗi người xếp một bức "tường" dài 17 quân, chồng 2 tầng (34 quân). Bốn bức tường ghép thành một hình vuông kín giữa bàn.
04
Làm sao để thắng một ván
Khi bàn tay của bạn hoàn chỉnh (4 bộ + 1 đôi) và có ít nhất 1 yaku, bạn "ù". Có hai cách:
Ron — ăn quân bỏ
Quân bạn đang chờ vừa được người khác bỏ ra. Hô "Ron!", lật tay. Người vừa bỏ quân là người trả điểm.
Tsumo — tự rút
Bạn tự rút trúng quân thắng từ tường. Hô "Tsumo!". Ba người còn lại cùng chia nhau trả.
Nhớ: không có yaku thì không được ù, dù hình có đẹp tới đâu. Yaku dễ nhất là tự tuyên bố khi đã chờ.
Cẩn thận lỗi : nếu quân bạn đang chờ từng bị chính bạn bỏ ra trước đó, bạn không được — chỉ được .
Hết tường thì sao? Nếu rút hết tường mà chưa ai ù → ván hòa. Ai đang chờ (tenpai) được/khỏi mất một ít điểm tùy luật nhà.
05
Từ khóa cần nhớ
Bấm vào mỗi thẻ để xem nghĩa. Nhớ chừng này là đủ tự tin ngồi vào bàn rồi.
2
Phần 2
Ván thứ hai — chơi giỏi hơn
Yaku, điểm số và những mẹo giúp bạn thắng nhiều hơn.
06
Yaku — "thế thắng"
Yaku là điều kiện bắt buộc để ù, và quyết định bài đáng bao nhiêu han. Tên yaku để nguyên theo tiếng Nhật như cách cả thế giới dùng chung — đừng cố dịch, sẽ khó giao lưu về sau. Chọn nhóm theo độ khó; bấm vào thẻ để xem một bài ví dụ.
07
Tính điểm: han, fu & ai trả
Điểm dựa trên hai con số: han (đếm yaku + dora) và fu (điểm "cấu trúc" của tay). Càng nhiều han, điểm tăng theo cấp số. Thử bật/tắt điều kiện bên dưới để xem điểm nhảy.
Khay quân — bấm để thêm 0/14
Bài của bạn★ bấm = 1 quân · bấm đôi = tất cả
Chưa có quân nào — bấm khay bên trên để thêm đủ 14 quân.
Trạng thái
Ù bằng
Gió vòng
Gió cửa
Kết quả
Cần thêm 14 quân nữa cho đủ 14.
Công thức nền: điểm cơ bản = fu × 2^(2 + han). Người thường thắng nhận 4× số đó (làm tròn lên trăm), nhà Cái nhận 6×. Từ 5 han trở lên, điểm bị "chốt trần" thành các mốc cố định (mangan, haneman…).
Chơi thử Riichi tại Tabletop
Game Master của quán sẽ bày bàn, hướng dẫn luật và ngồi chơi cùng bàn đầu tiên của bạn. Đặt bàn rồi ghé nha 😊